NICCOLO CHALICCIOPULO MANZARO (1795-1872) – FEDELE FENAROLI (1730-1818)

Partimenti for String Quartet

(Irida 009) 

 

Αυτή είναι η πρώτη παγκόσμια κυκλοφορία με έργα για κουαρτέτο εγχόρδων του Νικόλαου Χαλικιόπουλου Μάντζαρου (1795-1872) και έρχεται να καλύψει εν μέρει το κενό που υπάρει σήμερα στη δισκογραφία όσον αφορά στο έργο του συνθέτη. 

 

Το σπουδαιότερο έργο του Κερκυραίου μουσουργού θεωρείται η μελοποίηση του Ύμνου εις την Ελευθερίαν του Διονυσίου Σολωμού, της οποίας η πρώτη στροφή της πρώτης μελοποίησής της (1829) καθιερώθηκε ως ο Εθνικός ύμνος της Ελλάδας, το 1865. Τα  τελευταία  είκοσι  χρόνια, η αναδίφηση των χειρογράφων τον ανέδειξε σε μείζονα μορφή της μουσικής δημιουργίας και διανόησης τού ελληνικού 19ου αιώνα, εφόσον αφενός αποκάλυψε σπουδαία θεωρητικά συγγράμματα, αφετέρου έφερε στο φως ενδιαφέρουσες δημιουργίες, ανάμεσά τους το πρώτο ελληνικό πιανιστικό ρεπερτόριο, την πρώτη σωζόμενη όπερα Έλληνα δημιουργού Don Crepuscolo (1815) και άλλα.

 

Ιδιαίτερη είναι η περίπτωση ενός χειρογράφου με παρτιμέντι για κουαρτέτο εγχόρδων, από το οποίο έχουν επιλεγεί τα μουσικά κομμάτια της παρούσας ηχογράφησης. Ο όρος παρτιμέντο, (partimento, -ti), χρησιμοποιήθηκε  τον 17ο και 18ο αι. κυρίως στη νότια Ιταλία, για να περιγράψει ένα είδος άσκησης για τη μουσική σύνθεση όπου ο μουσικός καλείτω να δημιουργήσει ένα κομμάτι μουσικής βασιζόμενος σε μία ελλειπτικά καταγραμμένη παρτιτούρα. Ο Μάντζαρος ήρθε σε επαφή με αυτή τη μέθοδο μουσικής διδασκαλίας στη Νάπολη όπου διέμεινε κατά διαστήματα από το 1819 εως και το 1826. Τα έργα του CD είναι τα παρτιμέντι από το μουσικό εκπαιδευτικό εγχειδρίδιο Partimenti ossia Basso numerato (Παρτιμέντι ή Ενάριθμο Μπάσο) του Fedele Fenaroli που επεξεργάστηκε ο Ν. Μάντζαρος και το 1856 αφιέρωσε στη Βικτωρία Αʹ, βασίλισσα τού Ηνωμένου Βασιλείου (αλλά και των Ιονίων Νήσων, τότε). Από  καλλιτεχνικής  πλευράς,  τα  παρτιμέντι  αυτά,  σε  επεξεργασμένη  μορφή,  μπορούσαν  να εισέλθουν  στην  αίθουσα  συναυλιών  και  να  ερμηνευτούν  από  κουαρτέτο  εγχόρδων.  Αυτό  το συνιστά ο ίδιος ο Μάντζαρος, και ήταν μάλλον συνήθης πρακτική στην Ιταλία. Επομένως, τα παρτιμέντι αυτά αποκτούν ιδιαίτερη σημασία, εφόσον μπορούν να θεωρηθούν ως  η πρώτη μουσική  δωματίου από  Έλληνα συνθέτη. 

 

Το ύφος της μουσικής είναι άλλοτε νεο-Μπαρόκ, άλλοτε galant και άλλοτε κλασικίζον, χαρακτηριστικά της Ναπολιτάνικης Σχολής που είχε σημαντική επίδραση στο έργο του Μάντζαρου. Οι εκτελέσεις του Ιονίου Κουαρτέτου Εγχόρδων είναι πιστές στην αισθητική της εποχής, αναδεικνύοντας με άψογη τεχνική τις λεπτές αποχρώσεις που δημιουργούν οι αντιστικτικές μελωδικές γραμμές.

 

 

 

Tracklist

 

Libro V, Fuga No. 1 in g minor

1 – [Preludio] (Largo)          

 

2 – Fuga          

 

Libro V, Fuga No. 3 in d minor

3 – [Preludio] (Largo)

 

4 – Fuga (Allegro)

 

5 Libro V, Tema no. 3 in d minor

 

Libro V, Fuga No. 6 in D major

6 – [Preludio] (Largo)

 

7 – [Fuga] (Allegro)

         

Libro V, Fuga No. 7 in E flat major 

8 – [Preludio] (Largo)

          

9 – [Fuga] (Allegro)

 

Libro V, Fuga No. 11 in A major

10 – [Preludio] (Andante) 

 

11 – [Fuga] (Allegro)

 

12 Libro VI, No. 1 in g minor

 

13 Libro VI, No. 14 in a minor

 

14 Libro VI, No. 35 in d minor

 

15 Libro VI, No. 36 in e minor

 

Libro V, Fuga ‘in tuono cromatico’ No. 3 in A flat major

16 – [Preludio] (Largo)

 

17 – [Fuga] (Allegro)